Upravit stránku
GLOBAL_SKIP_TO_MAIN_CONTENT

Instrukcja montażu dla FV AQUA PPR i PP-RCT

 

1. STOSOWANIE SYSTEMU
 

 

System FV AQUA PPR i PP-RCT umożliwia wykonanie systemów dystrybucji w domach mieszkalnych, budynkach administracyjnych i publicznych, w przemyśle i w rolnictwie.

Przeznaczony jest do transportu zimnej i gorącej wody, a przy przestrzeganiu określonych zasad także do centralnego ogrzewania. Do poszczególnych zastosowań należy dobrać odpowiedni rodzaj rury z właściwymi parametrami zakresów temperatury roboczej i ciśnienia. System FV AQUA oferuje rury PPR, PP-RCT HOT, PP-RCT UNI, PP-RCT FASER, PP-RCT STABIOXY, PP-RCT FASER COOL oraz PP-RCT FASER HOT.

System można zastosować także do dystrybucji powietrza. Możliwość transportowania innych substancji ciekłych, gazowych lub stałych trzeba ocenić specjalnie w każdym konkretnym przypadku.

Wszystkie rury można łączyć za pomocą kształtek PPR z kompleksowej oferty, łączonych przez spawanie polifuzyjne (średnica do 125 mm) lub doczołowe (średnice od 160 mm).

Systemy dystrybucji wody

System można zastosować do wszystkich wodnych rurociągów wewnętrznych (zimna woda, woda użytkowa, gorąca woda, gorąca woda do cyrkulacji).  W przypadku systemu rur plastikowych zakładany okres eksploatacji wynosi 50 lat przy właściwym doborze materiału, typu rury oraz prawidłowego zastosowania.

Typ rury, w zależności od systemu ogrzewania ciepłej wody oraz regulacji jej temperatury, wybiera projektant. W systemach dystrybucji ciepłej wody zakłada się, że maksymalna temperatura wody przy zaworze wylotowym wyniesie 57°C, w ramach ochrony przed poparzeniami, zaś w samym systemie zachodzi możliwość krótkotrwałego przegrzania wody do wyższych temperatur (70°C) w punkcie grzewczym z powodów higienicznych, zwłaszcza likwidacji organizmów patogennych.

Systemy dystrybucji ciepła

Przy ocenie przydatności zastosowania konkretnego rodzaju rury do ogrzewania należy użyć wartości wejściowej obliczonej temperatury wody grzewczej, która jest najwyższą temperaturą występującą w systemie.  Projektant systemu grzewczego wybiera go kierując się wymaganą temperaturą na wlocie do grzejników, zgodnie z możliwościami technicznymi źródła ciepła i rodzajem naczynia wzbiorczego.

Przy instalacji rur z tworzywa sztucznego za kotłem lub bojlerem, ze względu na konieczność ochrony przed przegraniem systemu, zalecamy instalację za kotłem lub bojlerem 1,5–2 m rur metalowych.

Sposoby prowadzenia rur do dystrybucji wody i do ogrzewania są jednakowe.  Podstawowe wymagania to zapewnienie mechanicznej ochrony rurociągu oraz zapewnienie podparcia rur i kompensacji rozszerzalności.
 

Rurociągi mogą być prowadzone:

    • w rowkach w ścianach
    • w ściankach instalacyjnych (montaż przedścianowy)
    • w podłogach, sufitach
    • wzdłuż ścian (odkryte lub w obudowie)
    • w szybach i kanałach instalacyjnych
    • pod tynkiem
    • w ściankach działowych i sufitach podwieszanych z płyt gipsowo-kartonowych

Prowadzenie rurociągów poza obiektem należy oceniać według danych warunków.

 

 

INSTRUKCJA MONTAŻU

 

  2.1. Uwaga

Do montażu można używać wyłącznie elementów, które nie zostały uszkodzone ani zanieczyszczone podczas transportu i magazynowania.

Minimalna temperatura do montażu plastikowych systemów dystrybucyjnych wynosi ze względu na spawanie +5°C. Przy niższych temperaturach trudno jest zapewnić warunki pozwalające na wytworzenie wysokiej jakości spawów.

Przez cały czas montażu i transportu elementy plastikowego systemu muszą być chronione przed uderzeniami, zderzeniami, spadającym materiałem oraz innymi przyczynami mechanicznych uszkodzeń.

Gięcie rur wykonuje się bez ogrzewania przy minimalnej temperaturze +15°C. Dla rur o średnicy 16 – 32 mm obowiązuje zasada, że minimalny promień gięcia wynosi 8x średnica rury (D).

Niedopuszczalne jest gięcie rury przez ogrzewanie za pomocą otwartego ognia lub gorącego powietrza.

Krzyżowanie rur wykonuje się za pomocą specjalnych przeznaczonych do tego celu kształtek.

Łączenie części z tworzyw sztucznych odbywa się przez spawanie polifuzyjne, a także za pomocą elektrozłączek oraz zgrzewania doczołowego. Przy spawaniu powstaje wysokiej jakości, jednorodne złącze. Przy łączeniu konieczne jest dokładne trzymanie się procedury oraz użycie odpowiednich narzędzi.

Aby uzyskać trwałe złącza gwintowane należy zastosować kształtki z metalowymi gwintami.  Wycinanie gwintów w elementach plastikowych jest zabronione. Gwinty uszczelniane są taśmą teflonową, nicią uszczelniającą lub specjalnymi uszczelniaczami.

Jeżeli za kształtką z gwintem znajdzie się rura metalowa, nie można jej łączyć w pobliżu kształtki przez lutowanie lub spawanie ze względu na możliwość przenoszenia ciepła do kształtki.

  W przypadku tymczasowego lub krótkotrwałego zamykania kolanek naściennych lub uniwersalnego zestawu naściennego przed montażem armatur wylotowych, zalecamy stosowanie plastikowych zatyczek (plastikowe zatyczki przeznaczone są wyłącznie do użytku tymczasowego - np. próba szczelności).  Do zamknięcia długotrwałego trzeba użyć zatyczek z metalowym gwintem.

2.2 Rozszerzanie i kurczenie na długość

 

Różnica temperatur podczas montażu i funkcjonowania, gdy przez rury transportowane jest medium o temperaturze innej niż temperatura przy montażu, powoduje zmiany w długości – wydłużenie lub skrócenie (Δl).

Ml = a · L · t [mm]

∆l        zmiana długości [mm]

a          współczynnik rozszerzalności cieplnej liniowej [mm/m °C], do projektowania rur z tworzyw sztucznych PP-R oraz PP-RCT a = 0,15 | dla STABIOXÓW i FASER a = 0,05

L         długość obliczeniowa (odległość dwóch sąsiednich stałych punktów na linii) [m]

t           różnica temperatur podczas instalacji i roboczej [°C]

 

LS = k · √ (D · Ml) [mm]

LS       Długość swobodnej kompensacji

k          stała materiałowa, dla PPR k = 20

D         średnica zewnętrzna rury [mm]

Ml       zmiana długości [mm] obliczona według powyższego wzoru

U - kompensator

PB       punkt stały

KU      łożysko ślizgowe

L         obliczeniowa długość rur

Ls        długość kompensacji

∆l        zmiana długości

LK      szerokość kompensatora

Lk = 2 · Ml + 150 [mm] i jednocześnie Lk ≥ 10·D

LK       szerokość kompensatora

Ml       zmiana długości [mm]

D         średnica zewnętrzna rury

  Stosowny sposób kompensacji: rurę przekierowuje się w kierunku prostopadłym na pierwotny tor, i na tym ramieniu pozostawia się swobodną długość kompensacyjną (oznaczenie LS), która zapewni, że przy rozszerzaniu trasu bezpośredniej nie powstaną istotne dodatkowe naprężenia ciśnieniowe i rozciągające w ściance rury. Długość kompensacyjna Ls zależy od obliczonego wydłużenia (skrócenia) trasy, materiału i średnicy rury.

W przypadku polipropylenu do kompensacji zmian długości wykorzystuje się elastyczność materiału.  Oprócz kompensacji przez ugięcie rury stosowane są kompensatory giętne w kształcie „U” i pętle kompensacyjne.

Wartość zmiany długości Δl można też odczytać z grafów.

 

Tabela do instalacji FV PPR pętli kompensacyjnej

Pętla kompensacyjna FV PPR

Przed spawaniem pętli kompensacyjnej FV PPR należy ją ścisnąć w kierunku strzałek i spawać ściśniętą o wartość obliczeniową Δl.

 

PB       punkt stały

KU      łożysko ślizgowe

L         obliczeniowa długość rur

 

Przykład kompensacji przez zmianę trasy dostosowanej do struktury budynku

Kompensator w kształcie „U”

 

Przez obliczoną długość swobodną Ls rozumie się długość bez jakichkolwiek stałych podpór lub zawieszeń, które uniemożliwiałyby dylatację. Długość swobodna Ls nie powinna przekraczać maksymalnej odległości między podporami w zależności od średnicy rury i temperatury medium.

  Wydłużenie długości: rury plastikowe PPR i PP-RCT

 

Przykład: L = 8 m, Δt = 46 °C

Przedłużenie długości: rury STABIOXY i FASER

 

Przykład: L = 10 m, Δt = 40 °C

Długość rur [m]Różnica temperatur ∆t
10 °C20 °C30 °C40 °C50 °C60 °C70 °C80 °C
Zmiana długości Δl [mm]
111223344
212345678
32356891112
4246810121416
53581013151820
63691215182124
747111418212528
848121620242832
959141823273236
10510152025303540
15815233038455360

2.3. Odległość podpór rur

 

Skuteczne zamocowanie plastikowych rur zależy przede wszystkim od rozciągliwości wzdłuż nej materiału. Odległość między podporami rur zależy od warunków roboczych, materiału, z jakiego są wykonane rury, ich ciężaru oraz ciężaru transportowanego medium. Całkowitą długość rurociągu należy podzielić na poszczególne części – odcinki dylatacyjne, w których umożliwione jest rozciąganie lub kontrakcja. Odcinki dylatacyjne ograniczone są przez punkty stałe PB. Między punktami stałymi rurociąg ułożony jest na łożyskach ślizgowych KU. Odległość podpór dla poszczególnych rodzajów rur znajduje się w poniższych tabelach.

Maksymalna odległość podpór rur z tworzyw sztucznych FV PP-RCT UNI dla rurociągów poziomych.

Maksymalna odległość podpór rur z tworzyw sztucznych FV PPR CLASSIC S3,2 SDR7,4 (PN 16) oraz FV PP-RCT HOT S3,2 SDR7,4 dla rurociągów poziomych.

Maksymalna odległość podpór rur z tworzyw sztucznych FV PPR CLASSIC S2,5 SDR6 (PN20) dla rurociągów poziomyc.

  
  Maksymalna odległość podpór dla rur wielowarstwowych FV PP-RCT FASER COOL dla rurociągów poziomych.

Maksymalna odległość podpór dla rur wielowarstwowych FV PP-RCT FASER HOT oraz FV PP-RCT STABIOXY dla rurociągów poziomych.

Dla rurociągów pionowych we wszystkich typach rur maksymalne odległości podpór należy pomnożyć przez współczynnik 1,3.

2.4 Zamocowanie rury

 

Przy prowadzeniu trasy rurociągu konieczne jest przestrzeganie materiału sieci dystrybucyjnej, tj. w szczególności podłużnej rozszerzalności cieplnej, potrzeby kompensacji, konkretnych warunków roboczych (kombinacja ciśnienia i temperatury) oraz metod łączenia.

Mocowanie systemu dystrybucji wykonuje się w taki sposób, aby rozróżniać między punktami stałymi (PB) i łożyskami ślizgowymi (KU) dla zakładanej zmiany w długości rurociągu.

KU w zagięciu rurociągu
KU w zagięciu rurociągu
KU w miejscu rozgałęzienia
KU w miejscu rozgałęzienia
KU w miejscu osadzenia armatury na rurze
KU w miejscu osadzenia armatury na rurze
PB za pomocą mocno ściągniętych obejm (wyłącznie dla rur poziomych)
PB za pomocą mocno ściągniętych obejm (wyłącznie dla rur poziomych)
PB przez zamocowanie przy kształtce
PB przez zamocowanie przy kształtce
KU przez luźną obejmę
KU przez luźną obejmę

Zastosowanie plastikowych obejm na zimnej wodzie

Odpowiednie dla systemów dystrybucji zimnej wody
Odpowiednie dla systemów dystrybucji zimnej wody 

Zastosowanie plastikowych obejm na zimnej wodzie

Przy ciepłej wodzie obejmę instaluje się przez izolację o jeden wymiar większą
Przy ciepłej wodzie obejmę instaluje się przez izolację o jeden wymiar większą

Inne sposoby na położenie rur z tworzywa sztucznego

Przez ułożenie rur w korycie
Przez ułożenie rur w korycie
Przez poprowadzenie rur w izolacji pod tynkiem
Przez poprowadzenie rur w izolacji pod tynkiem

Prowadzenie rurociągu

 

Rury należy montować z nachyleniem co najmniej 0,5% do najniższych miejsc, gdzie umożliwione jest opróżnianie go przez opróżnianie samodzielne lub zawory zamykające z odwadnianiem.

Rurociąg musi być podzielony na oddzielnie zamykane części. Do zamykania stosowane są zawory bezpośrednie lub krany z tworzywa sztucznego, do montażu podtynkowego stosowane są zawory podtynkowe lub krany.  Przed zamontowaniem elementu konieczne jest wypróbowanie możliwości zamykania.

W celu zakończenia rurociągu pod tynkiem w miejscu zamontowania armatury wylotowej mieszającego zaleca się użycie zestawu naściennego FV PPR (komplet naścienny podwójny), gdzie gwinty rozstawione są tak, aby w razie odchylenia od osi poziomej można było wyrównać za pomocą krzywek. Nowością są kolanka PP FV z metalowymi gwintami wewnętrznymi UNI, które wraz z podkładką DUO lub MONO tworzą wariant kolanek naściennych oraz podwójnych kolanek naściennych z regulowanym rozstawem. Do montażu pod płytą gipsowo-kartonową przeznaczone są kolanka naścienne FV PPR do płyt gipsowo-kartonowych. Przy prowadzeniu rurociągu wodnego w przegrodach instalacyjnych konieczne jest zabezpieczenie położenia rury za pomocą odpowiedniego zamocowania, np. systemu metalowych obejm z elementami podtrzymującymi.  Rurociąg musi być prowadzony z możliwością dylatacji i izolowany.

  Przy prowadzeniu rurociągu wodnego w konstrukcjach podłogowych lub sufitowych stosuje się do rur elastyczne osłony z tworzyw sztucznych (z polietylenu), które zapewniają mechaniczną ochronę rur, zaś szczelina powietrzna między rurą a osłoną tworzy izolację termiczną. Swobodnie prowadzone rury z tworzywa sztucznego muszą być wyposażone w wysokiej jakości izolację (jeśli na przykład rura z zimną wodą jest swobodnie prowadzona po ścianie w ogrzewanym pomieszczeniu, istnieje duże ryzyko kondensacji na ściance rury).  Rury mogą być swobodnie prowadzone po ścianie wyłącznie w przestrzeniach, w których nie występuje ryzyko mechanicznego uszkodzenia rurociągu.

 

2.5 Prowadzenie rurociągu wznoszącego

 

W przypadku rurociągu wznoszącego należy starannie zadbać o rozmieszczenie punktów stałych (PB), łożysk ślizgowych (KU) oraz zapewnienie stosownego sposobu kompensacji.  Kompensacja na rurach wznoszących zapewniana jest przez łożyska ślizgowe na podstawie wzniesienia lub zastosowanie pętli kompensacyjnej.

  
Instrukcja montażu


Jeżeli konieczne jest podzielenie pionu na kilka sekcji dylatacyjnych, należy to wykonać przez rozmieszczenie punktów stałych.  Punkt stały na rurze wznośnej instaluje się pod i nad trójnikiem przy odgałęzieniu lub przy kielichu rury w miejscu połączenia, co jednocześnie zapobiega spadaniu rury. Między punktami stałymi musi być umożliwiona dylatacja rur.

Przy odprowadzaniu podłączenia należy brać pod uwagę dylatację rury wznośnej:

 

Odpowiednia odległość rury wznośnej od przejścia przez ścianę
Odpowiednia odległość rury wznośnej od przejścia przez ścianę

Rury STABIOXY i FASER mają 3x mniejszą zmianę długości i większą sztywność niż rury w całości z tworzywa sztucznego. Dlatego mogą być montowane w taki, wyżej opisany sposób jak rury w całości z tworzywa sztucznego, czyli za pomocą klasycznego procesu uwzględniania kompensacji z wykorzystaniem możliwej większej odległości podpór, a długości dylatacji i kompensacji będą znacznie mniejsze.  Przy prowadzeniu w rowku można również zastosować tzw. sztywny montaż - na rurze montuje się punkty stałe tak, że rozszerzalność pod wpływem ciepła przenoszona jest na materiał rury i nie przejawia się.  Założeniem do takiej instalacji są obejmy, które będą w stanie skutecznie utrzymać rury i będą wystarczająco mocno zakotwiczone.

 

2.6 Podłączanie do systemu
 

System rur można łączyć za pomocą spawania lub połączeń mechanicznych.
 

Łączenie rury z kształtką odbywa się jednakowo dla wszystkich typów rur, kształtki są zgodne.  Z rury STABIOXY trzeba przed spawaniem na długości wsunięcia do kielicha kształtki usunąć za pomocą specjalnych nożyków górną warstwę ochronną PP-R i środkową warstwę aluminiową.

Rury i kształtki łączy się przez spawanie polifuzyjne, większe średnice za pomocą elektrozłączek lub spawania doczołowego. Wszystkie metody muszą być wykonane ściśle według zatwierdzonych procedur pracy.
 

 

Dzielenie rur

  Rury można dzielić (ciąć, przecinać) wyłącznie z użyciem ostrych, dobrze naostrzonych narzędzi. Zaleca się użycie specjalnych nożyczek lub noża do rur z tworzyw sztucznych.

 

W przypadku łączenia tworzywa z metalem w rurach do ciepłej wody i grzewczych stosuje się zasadniczo przejściówki z wprasowanymi mosiężnymi niklowanymi gwintami wewnętrznymi i zewnętrznymi.

Do zaciskania połączeń śrubunkowych z wprasowanymi gwintami używa się kluczy napinających z taśmą, o ile przejściówka nie jest wyposażona w wielokąt bezpośrednio na części metalowej.
 

UWAGA:
 

Stosowanie przejściówek z plastikowymi gwintami jest w instalacjach sanitarnych niedopuszczalne z powodów temperaturowo-technicznych i fizyczno-mechanicznych. Przejściówek z plastikowymi gwintami można użyć np., przy tworzeniu dystrybucji tymczasowych.

 

Uszczelnianie połączeń
 

Uszczelnianie połączeń śrubunkowych wykonuje się wyłącznie za pomocą taśmy teflonowej, nici teflonowej lub specjalnej masy uszczelniającej.